Rodzice katoliccy archidiecezji warszawskiej,<\/p>\n\n\n\n
Przed dwoma laty w trosce o dusze dzieci waszych wydali\u015bmy zarz\u0105dzenie o wczesnej Pierwszej Komunii \u015bwi\u0119tej i o dwuletnim przygotowaniu do niej.<\/p>\n\n\n\n
Zarz\u0105dzenie to, by\u0107 mo\u017ce, zrodzi\u0142o w was szereg w\u0105tpliwo\u015bci, czy jest rzecz\u0105 uzasadnion\u0105 dopuszczanie wczesne dzieci do Sto\u0142u Pa\u0144skiego, kiedy maj\u0105 one tak jeszcze ma\u0142e rozeznanie prawd Bo\u017cych, i czy jest rzecz\u0105 s\u0142uszn\u0105, w warunkach coraz trudniejszych waszej pracy, rozszerza\u0107 okres przygotowawczy nauczania katechizmu na dwa lata, kiedy dawniej wystarczy\u0142 rok albo nawet kilka miesi\u0119cy. Czy nie nale\u017ca\u0142oby raczej oszcz\u0119dzi\u0107 czasu i wam, i dzieciom, a dopuszczenie do pierwszych sakrament\u00f3w \u2013 pokuty i Komunii \u015bwi\u0119tej \u2013 od\u0142o\u017cy\u0107 na p\u00f3\u017aniejszy okres \u017cycia dzieci, kiedy b\u0119d\u0105 one starsze i kiedy lepiej b\u0119d\u0105 rozumie\u0107 sprawy Bo\u017ce?<\/p>\n\n\n\n
Rodzice katoliccy! Nie brak jest wa\u017ckich powod\u00f3w, kt\u00f3re zmuszaj\u0105 nas do przy\u015bpieszenia Pierwszej Komunii \u015bwi\u0119tej i do rozszerzenia okresu przygotowawczego do niej. Serce wasze, wasza mi\u0142o\u015b\u0107 dzieci zrozumie przyczyny naszego zarz\u0105dzenia.<\/p>\n\n\n\n
I. WCZESNA KOMUNIA \u015aWI\u0118TA<\/p>\n\n\n\n
\u015awiadomi jeste\u015bcie na r\u00f3wni z nami, jak dzieci szybko dzi\u015b dojrzewaj\u0105. Wartki nurt wsp\u00f3\u0142czesnego \u017cycia uderza i w dzieci wasze. Wra\u017cliwa dusza dzieci\u0119ca ch\u0142onie wszystko, co przez oczy i s\u0142uch zapada w wyobra\u017ani\u0119, i tworzy wewn\u0119trzny \u015bwiat dobra albo z\u0142a. Niestety, z\u0142a tego jest tak du\u017co, z\u0142o to jest tak natarczywe, a nadto spotyka si\u0119 z natur\u0105 do z\u0142ego sk\u0142onn\u0105, \u017ce nic dziwnego, gdy dziecko wcze\u015bnie nabywa umiej\u0119tno\u015bci grzeszenia, a dusz\u0119 jego jak\u017ce wcze\u015bnie opanowuje szatan grzechu.<\/p>\n\n\n\n
Czy wasza mi\u0142o\u015b\u0107 dzieci mo\u017ce do tego dopu\u015bci\u0107? Czy wasza mi\u0142o\u015b\u0107 dzieci b\u0119dzie mog\u0142a spokojnie patrze\u0107, jak w duszy dzieci\u0119cej pierwej rozpleni\u0105 si\u0119 chwasty grzechu, ani\u017celi zakwitn\u0105 kwiaty mi\u0142o\u015bci Bo\u017cej? Czy mo\u017ce by\u0107 taki ojciec, czy mo\u017ce by\u0107 taka matka, kt\u00f3rzy oboj\u0119tnym okiem b\u0119d\u0105 patrze\u0107 na \u015bmier\u0107 swego dziecka? A przecie\u017c grzech to \u015bmier\u0107 duszy, \u015bmier\u0107 stokro\u0107 bole\u015bniejsza ani\u017celi \u015bmier\u0107 cia\u0142a, bo w wieczno\u015b\u0107 si\u0119gaj\u0105ca. \u015amierci cia\u0142a nie jeste\u015bmy w stanie zapobiec, ale tej \u015bmierci duszy, tak tragicznie bolesnej, zapobiec mo\u017cemy. Poniewa\u017c zapobiec mo\u017cemy, dlatego zapobiec musimy! To nakaz mi\u0142o\u015bci duszy dziecka.<\/p>\n\n\n\n
Jak zapobiec mo\u017cemy? Dajmy dziecku Jezusa, dajmy Jezusa wcze\u015bnie, du\u017co wcze\u015bniej, ani\u017celi ono pozna grzech, wzmocnijmy czyst\u0105, cho\u0107 s\u0142ab\u0105 dusz\u0119 dzieci\u0119c\u0105 moc\u0105 Jezusa Chrystusa, moc\u0105 Jego Cia\u0142a i Krwi, aby dusza dziecka mia\u0142a sk\u0105d czerpa\u0107 si\u0142\u0119 w obronie swej niewinno\u015bci, a moc w ugruntowaniu dobra. Bo\u017cy chleb \u2013 Bo\u017cych ludzi rodzi!<\/p>\n\n\n\n
Oto, rodzice katoliccy, ta najistotniejsza przyczyna, kt\u00f3ra zmusza nas do wczesnego, jak najwcze\u015bniejszego dopuszczenia dzieci do Pierwszej Komunii \u015bwi\u0119tej.<\/p>\n\n\n\n
\u017be dziecko nie b\u0119dzie mia\u0142o pe\u0142nego zrozumienia Bo\u017cych spraw, to nie przeszkadza; gdy b\u0119dzie mia\u0142o ono dostateczne rozeznanie dobra i grzechu, mi\u0142o\u015bci i nienawi\u015bci, Boga i szatana, chleba Cia\u0142a i Krwi Pa\u0144skiej od chleba codziennego \u2013 to rozeznanie wystarczy. Zawierzcie mi, pasterzowi i ojcu dusz waszych dzieci i dusz waszych.<\/p>\n\n\n\n
II. DWULETNIE PRZYGOTOWANIE<\/p>\n\n\n\n
X Prymas podczas wizytacji kanonicznej Niepokalanowa23sierpnia 1959Aby wczesne dopuszczenie dzieci do Komunii \u015bwi\u0119tej nie by\u0142o umniejszeniem \u015bwi\u0119to\u015bci Bo\u017cych spraw, zarz\u0105dzili\u015bmy r\u00f3wnie\u017c i d\u0142u\u017csze, bo dwuletnie przygotowanie do spowiedzi i Pierwszej Komunii \u015bwi\u0119tej.<\/p>\n\n\n\n
Zapewne, zabierze to wam, rodzice katoliccy, wi\u0119cej czasu, bo przygotowanie duszy dziecka do sakrament\u00f3w to nie tylko sprawa Ko\u015bcio\u0142a, ale i sprawa wasza, rodzic\u00f3w \u2013 to sprawa nasza wsp\u00f3lna. Wy rodzicie dzieci fizycznie, ciele\u015bnie, Ko\u015bci\u00f3\u0142 je rodzi duchowo \u2013 s\u0105 one wi\u0119c dzie\u0107mi naszymi i st\u0105d nasz wsp\u00f3lny trud w przygotowaniu duszy dzieci\u0119cej do pokuty i do przyj\u0119cia Cia\u0142a i Krwi Pa\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n
Dwuletnie przygotowanie katechizacyjne dzieci zabierze wam wi\u0119cej czasu, tego czasu, kt\u00f3rego tak macie ma\u0142o. Ale ponad nawet najbardziej s\u0142uszne wymagania czasu zmiennego jest wa\u017cniejsze niezmienne dobro dusz dzieci\u0119cych. To dobro wymaga po\u015bwi\u0119cenia wszystkiego, aby sprawy wieczne i Bo\u017ce nie pada\u0142y ofiar\u0105 spraw ziemskich i doczesnych.<\/p>\n\n\n\n
Wyja\u015bni\u0142em wam przyczyny wczesnej Komunii \u015bwi\u0119tej, przyczyny, kt\u00f3re serca wasze i mi\u0142o\u015b\u0107 dzieci musia\u0142y zrozumie\u0107. Niech\u017ce te serca wasze i ta sama mi\u0142o\u015b\u0107 zrozumiej\u0105 i przyczyny d\u0142u\u017cszego okresu przygotowania dzieci do Komunii \u015bwi\u0119tej i niech serca wasze nie cofn\u0105 si\u0119 przed \u017cadn\u0105 ofiar\u0105, kt\u00f3rej mo\u017ce ten d\u0142u\u017cszy okres katechizacyjny za\u017c\u0105da\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Z wa\u017ckich powod\u00f3w, kt\u00f3re zmusi\u0142y nas do rozszerzenia okresu katechizacji przygotowuj\u0105cej do Pierwszej Komunii \u015bwi\u0119tej, okresu, w kt\u00f3rym dzieci b\u0119d\u0105 mog\u0142y i d\u0142u\u017cej, i lepiej pozna\u0107 prawdy Bo\u017ce, wymieni\u0119 niekt\u00f3re.<\/p>\n\n\n\n
1. Niebezpiecze\u0144stwo gro\u017c\u0105ce Bogu w duszy dzieci\u0119cej, niebezpiecze\u0144stwo utraty wiary, jest dzi\u015b wi\u0119ksze ni\u017c dawniej. Dzieci od male\u0144stwa s\u0105 nara\u017cone na jej utrat\u0119. Nie brak bowiem planowych wysi\u0142k\u00f3w, kt\u00f3re godz\u0105 wprost w Boga. Dzisiaj nie wystarczy m\u00f3wi\u0107 dziecku o Bogu, trzeba czego\u015b wi\u0119cej, trzeba broni\u0107 dziecko przed posiewem niewiary i w\u0105tpliwo\u015bci, rzucanym umiej\u0119tnie i \u015bwiadomie w dusz\u0119 dziecka od jego najm\u0142odszych lat.<\/p>\n\n\n\n
2. Rodzice, kt\u00f3rzy dawniej mieli wi\u0119cej czasu dla wychowania religijnego dzieci, dzi\u015b \u2013 zaj\u0119ci prac\u0105 zarobkow\u0105 \u2013 nieomal nie widz\u0105 dzieci swoich i nie s\u0105 w stanie po\u015bwi\u0119ci\u0107 im tyle czasu, ile wymagaj\u0105 potrzeby duszy dzieci\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n
3. Wszystkie niedoci\u0105gni\u0119cia rodzic\u00f3w by\u0142y naprawiane dawniej przez szko\u0142\u0119, w kt\u00f3rej uczono o Bogu. Dzi\u015b istnieje ju\u017c tyle szk\u00f3\u0142 bez nauczania religii, a w innych szko\u0142ach, w kt\u00f3rych jest ona nauczana, jak\u017ce\u017c sk\u0105p\u0105 podaje si\u0119 w nich wiedz\u0119 o Bogu, gdy\u017c zaledwie dwie, a jak\u017ce cz\u0119sto i jedn\u0105 tylko godzin\u0119 w tygodniu po\u015bwi\u0119ca si\u0119 na nauczanie Bo\u017cych prawd. A przecie\u017c istniej\u0105 przedszkola i szko\u0142y, w kt\u00f3rych o Bogu nie tylko milczy si\u0119, ale i zwalcza si\u0119 Go na lekcjach innych przedmiot\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
4. Samo oddzia\u0142ywanie Ko\u015bcio\u0142a \u015bwi\u0119tego coraz bardziej si\u0119 umniejsza, gdy\u017c Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie mo\u017ce prowadzi\u0107 przedszkoli i szk\u00f3\u0142 katolickich, nie posiada dzi\u015b potrzebnych ksi\u0105\u017cek i pism religijnych dla dzieci, nie posiada dzieci\u0119cych stowarzysze\u0144 religijnych, nie mo\u017ce skupia\u0107 dziatwy w Krucjacie Eucharystycznej. Tyle b\u0142ogos\u0142awionych sposobno\u015bci s\u0142yszenia prawdy o Bogu dziatwa dzisiejsza traci! Ile\u017c st\u0105d p\u0142ynie strat duchowych!?<\/p>\n\n\n\n
Rodzice katoliccy! Te dotkliwe straty musz\u0105 by\u0107 naprawiane. Musz\u0105 by\u0107 naprawiane dla dobra dusz dzieci\u0119cych, dla dobra was, rodzic\u00f3w, i waszego \u017cycia rodzinnego, dla dobra Ko\u015bcio\u0142a i naszego \u017cycia spo\u0142ecznego, narodowego i pa\u0144stwowego.<\/p>\n\n\n\n
Jak mamy te straty ju\u017c istniej\u0105ce naprawi\u0107, a dalszym stratom zapobiec? Jednym ze \u015brodk\u00f3w skutecznych jest gruntowne poznanie Bo\u017cych prawd. Kto ma w tym dzieciom dopom\u00f3c? Wy, rodzice katoliccy, i Bo\u017cy Ko\u015bci\u00f3\u0142 Chrystusowy.<\/p>\n\n\n\n
Tak jak tej pracy nauczania religii dzieci po\u015bwi\u0119camy wszystkie si\u0142y naszych kap\u0142an\u00f3w, katechetek i katechet\u00f3w \u2013 tak i do tej pracy was, rodzice katoliccy, zapraszamy, wzywamy, a nawet moc\u0105 pasterskiej w\u0142adzy naszej przynaglamy!<\/p>\n\n\n\n
Idzie przecie\u017c o najwa\u017cniejsze, nie\u015bmiertelne dobro dzieci waszych, dzieci Bo\u017cych. Dzieci wasze otrzymali\u015bcie z mocy Bo\u017cej w was zawartej i z woli Bo\u017cej wi\u0105\u017c\u0105cej was w sakramentalne zwi\u0105zki ma\u0142\u017ce\u0144skie \u2013 musicie te dzieci odda\u0107 Bogu, a duszom ich Boga zabezpieczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Do\u015bwiadczenie uczy, drodzy rodzice, \u017ce czego nie da si\u0119 dziatwie dzi\u015b, tego jutro si\u0119 nie naprawi. Przyjd\u0105 p\u00f3\u017aniej lata nauki i pracy, i jak\u017ce\u017c cz\u0119sto dzieci wasze b\u0119d\u0105 \u017cy\u0107 ca\u0142e \u017cycie bez Boga, gdy\u017c o Bogu nie s\u0142ysza\u0142y w dzieci\u0144stwie swoim i z nim nie zawar\u0142y przyja\u017ani.<\/p>\n\n\n\n
Trzeba wi\u0119c w Bo\u017cej prawdzie i w Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci wychowywa\u0107 dzieci od ich niemowl\u0119ctwa, trzeba to czyni\u0107 ju\u017c dzi\u015b, ale nie wolno si\u0119 \u0142udzi\u0107, \u017ce ten trud Bo\u017cego wychowania jest trudem jednego dnia. Tak jak musi wcze\u015bnie si\u0119 zacz\u0105\u0107, tak i musi trwa\u0107 jak najd\u0142u\u017cej. Musi trwa\u0107 jak najd\u0142u\u017cej, aby dusze dzieci w poznanej prawdzie i zakosztowanej mi\u0142o\u015bci Bo\u017cej t\u0119\u017ca\u0142y i krzep\u0142y, zdolne oprze\u0107 si\u0119 burzom i przeciwno\u015bciom \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n
Rodzice katoliccy! Obowi\u0105zuj\u0105ce w archidiecezji warszawskiej dwuletnie przygotowanie do Pierwszej Komunii \u015bwi\u0119tej i wczesne, jak najwcze\u015bniejsze dopuszczenie do niej dzieci jest wynikiem najserdeczniejszej troski naszej o dobro dusz waszych dzieci. Mamy prawo spodziewa\u0107 si\u0119, \u017ce przyczyny tej troski serce wasze zrozumia\u0142o, a wasza mi\u0142o\u015b\u0107 dzieci trosce tej zaradzi.<\/p>\n\n\n\n
Mi\u0142ujecie Boga, jest On waszym szcz\u0119\u015bciem. Czy\u017c tego szcz\u0119\u015bcia sk\u0105pi\u0107 b\u0119dziecie dziatwie waszej? Otw\u00f3rzcie dzieciom waszym szeroko wrota ku szcz\u0119\u015bciu Bo\u017cemu. Niech rozja\u015bni\u0105 si\u0119 dzieci\u0119ce oczy przedziwn\u0105 \u015bwiat\u0142o\u015bci\u0105 Bo\u017c\u0105, a serca wype\u0142ni\u0105 si\u0119 tym, kt\u00f3ry sam jest Mi\u0142o\u015bci\u0105. \u201eDopu\u015bcie dziatkom\u201d, a nie zabraniajcie im \u2013 przyj\u015b\u0107 do Chrystusa, albowiem ich, dzieci waszych, jest Kr\u00f3lestwo niebieskie! Droga dziatwy waszej do Chrystusa ich b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c i drog\u0105 rado\u015bci waszego \u017cycia rodzinnego, szcz\u0119\u015bciem ka\u017cdego dnia waszego!<\/p>\n\n\n\n
Ojcowskim uczuciem i pastersk\u0105 moc\u0105 Bo\u017c\u0105 b\u0142ogos\u0142awi\u0119 wam, rodzice katoliccy. B\u0142ogos\u0142awi\u0119 waszej mi\u0142o\u015bci dzieci, b\u0142ogos\u0142awi\u0119 waszej pracy wychowawczej, b\u0142ogos\u0142awi\u0119 waszemu szcz\u0119\u015bciu, kt\u00f3re tylko wtedy b\u0119dzie go\u015bciem waszych rodzin, gdy B\u00f3g b\u0119dzie go\u015bciem i przyjacielem dusz waszych dzieci.<\/p>\n\n\n\n
Warszawa, dnia 18 kwietnia 1952 r.<\/p>\n\n\n\n
\u2020 Stefan Wyszy\u0144ski<\/p>\n\n\n\n
Arcybiskup \u2013 Metropolita Gnie\u017anie\u0144ski i Warszawski<\/p>\n\n\n\n
Prymas Polski<\/p>\n\n\n\n
\u0179r\u00f3d\u0142o tekstu: I tom Dzie\u0142 Zebranych, Warszawa 1991, str. 191-194 \u2013 Wed\u0142ug adnotacji z 28 IV na egzemplarzu pisma przewodniego Kurii Metropolitalnej Warszawskiej list pasterski przeznaczony do odczytania zamiast kaza\u0144 na wszystkich Mszach \u015bw. w trzeci\u0105 lub czwart\u0105 niedziel\u0119 po Wielkanocy.<\/p>\n\n\n\n